Storm op die JSE: Drink tee en bly kalm
January 19, 2017
Dink mooi voor jy jou beleggings skuif
December 7, 2016

Hoe om volatiliteit te hanteer

Hoe om volatiliteit te hanteer

Ek kry gister ‘n epos van ‘n kliënt wat sy ongemak uitspreek oor sy belegging wat met ‘n rapsie meer as 7% gedaal het die afgelope jaar. 7% in Finansiële markte is weliswaar nie baie nie, maar die probleem is die tydsduur hiervan. 1 Jaar is al ‘n redelike lang tyd om vir jou neseier te wag om te begin groei. Jy kan vergewe word om te wonder of die eier nie dalk vrot is nie. As ek egter net na die JSE se indeks vir alle aandele kyk oor die afgelope 20 jaar en ek verminder die data punte na JAARLIKS in plaas van daagliks dan was 7 uit die 20 punte laer as die vorige jaar. Dit is dus belangrik om te onthou dat as jy in genoteerde groeibates soos aandele en eiendom belê is is ‘n negatiewe opbrengs oor 1 jaar ‘n relatiewe algemene verskynsel.

Toe mense die eerste keer vir Warren Buffett gevra het of hy ook hulle fondse sal belê was hy teensinnig om dit te doen, want reeds op ‘n baie vroeë ouderdom het hy besef dat meeste mense nie die vermoë het om rasioneel te bly wanneer hulle tydelike verliese maak nie. Hy het dan ook op een voorwaarde ingestem en dit is dat hy slegs 1 maal per jaar skriftelik met hulle sal kommunikeer, maar geen onderhoude of oproepe sou toestaan gedurende die jaar nie. Mnr Buffett het geweet dat een van die mees doeltreffende maniere om wisselvalligheid te verminder eenvoudig is om minder gereeld na die data te kyk.

Oor die afgelope 20 jaar was daar nie minder nie as 21 gevalle waar die mark met meer as 10% in ‘n kort tydjie gedaal het. By 7 geleenthede was hierdie dalings meer as 20% en by 2 geleenthede was dit meer as 40%!! Ten spyte van hierdie op en af bewegings sou ‘n R100 000 belegging steeds gegroei het to ongeveer R725 000 vandag.

Die probleem met die menslike brein is dat as jy hom inligting voer (soos my belegging het gedaal in waarde) dan wil die brein daardie inligting verwerk en met ‘n oplossing voor ‘n dag kom. Hoe meer gereeld jy hom bombardeer met hierdie inligting hoe groter gaan die ongemak van onaktiwiteit raak. Industrie norme dikteer dat beleggings maatskappye minstens kwartaalliks vir hulle beleggers ‘n staat stuur met die waarde van hulle belegging daarop. Sekere firmas, tot my frustrasie, stuur maandeliks state. Hierdie frekwensie moedig eenvoudig die verkeerde gedrag by beleggers aan wat uiteindelik tot sub optimale besluite aan die belegger se kant lei. Die sindroom om op laagtepunte te verkoop en op hoogtepunte te koop is al holrug gery in finansiële publikasies, maar met goeie rede, want ongeag van hoeveel daarteen gewaarsku word dit is steeds aan die orde van die dag.

So moet ‘n mens dan jou kop soos ‘n volstruis in die sand steek en vir ewig in dieselfde belegging bly ten spyte van wat gebeur? Die antwoord hierop is JA en NEE. Dit is baie belangrik om eerstens te verstaan waarin jy belê is. As jy in ‘n gediversifiseerde portefeulje is van verskillende aandele en/of bate-klasse waar die onderliggende fondse of aandele aktief bestuur word is die antwoord JA…jy moet eenvoudig ontspan en die mense aan wie jy die fondse toevertrou het toelaat om hulle werk te doen. As jy in ‘n enkele aandeel is met ‘n sikliese aard (soos sekere hulpbron aandele) of jy het ‘n baie groot blootstelling aan 1 of 2 aandele wat wesenlik oorwaardeer is, dan sal die handhaaf van die status quo heel moontlik nie die gewensde uitkoms hê nie. Dit is baie belangrik om te verstaan dat aandeelpryse oor tyd groei teen die tempo waarteen die verdienste van die maatskappye groei. Hierdie sterk verhouding is baie duidelik uit die onderstaande grafiek van die JSE se aandeelprys toename teenoor die verdienste groei oor ‘n 50 jaar periode.

In ‘n maatskappy soos SA Brouery of British American Tobbaco is hierdie groei stelselmatig en voorspelbaar en behoort jy dan ook te verwag dat hulle aandeelpryse ‘n soortgelyke tendens sal volg as die JSE se algehele indeks. Sekere hulpbron aandele (sogenaamde sikliese aandele) se winste en verliese kom egter met rukke en stote. By tye maak hulle rekord winste en by ander tye rekord verliese, weens faktore soos vraag en aanbod na kommoditeite en wisselkoers fluktuasies. ‘n Belegging in ‘n firma soos AngloGold sou byvoorbeeld oor die afgelope 30 jaar amper geen opbrengs opgelewer het vir ‘n belegger wat ‘n koop en vergeet benadering gevolg het nie. Beleggers wat egter op laagtepunte gekoop het en op hoogtepunte kon verkoop sou baie groot winste kon maak.

So hoe gemaak?

Sukses in die beleggings omgewing al dan nie, hang grootliks (ek wil my verstout om te sê 100%) af van die kwaliteit van die proses wat jy volg. As jou fondsbestuurder en/of finansiële adviseur ‘n gedissiplineerde proses volg en jy langtermyn doelwitte het, is daar geen rede om af te wyk van jou beplanning weens korttermyn skommelinge of dalings nie. Skommelinge is, soos aangedui, natuurlik en behoort te wagte te wees.

Nie ek of enigiemand anders het wesenlike insigte oor hoe lank of hoe diep die huidige korreksie op die markte gaan wees nie en enige tyd wat ons spandeer om dit te probeer voorspel is tyd wat ons beter kon benut het deur te gaan gholf speel. As jou portefeulje relevant vir jou risiko profiel en doelwitte saamgestel is, behoort jy jouself ook nie te veel hieraan te steur nie. Hou jou oog op die langtermyn doelwit en maak seker dat jy steeds onder konserwatiewe aannames jou doelwitte sal bereik. Maksimum opbrengs ten alle tye oor alle mark omstandighede is nie ‘n doelwit nie. As dit is wat jy van jou fondsbestuurder of finansiële adviseur verwag is die kanse vir teleurstelling groot. As die markte jou werklik senuweeagtig maak en die kwaliteit van jou lewe begin beïnvloed het ek net een stukkie raad vir jou…Moenie so gereeld kyk nie!

*Andró Griessel is ’n gesertifiseerde finansiële beplanner en besturende direkteur van ProVérte Wealth & Risk Management. Volg hom op Twitter by @Andro720911.

Alhoewel alle moontlike sorg geneem is met die opstel van hierdie dokument kan die feitelike korrektheid van die inligting hierin vervat, nie gewaarborg word nie. Hierdie dokument behels nie advies nie en enigiemand wat enige finansiële optrede beoog op grond van hierdie dokument, word sterk aangeraai om eers met sy/haar persoonlike finansiële adviseur oorleg te pleeg. ProVérte Wealth & Risk Management is ‘n gemagtigde finansiële diensverskaffer met FSP no. 5966.

Andró Griessel
Show Buttons
Hide Buttons