Which horse are you betting on?
January 27, 2020
RA’s: Friend or foe?
February 5, 2020

Watter risikoperd saal jy op?

Watter risikoperd saal jy op?

As jy bo wil bly, moet jy weet wat jou unieke risikoprofiel is

Deur Cassie Carstens

30 Nov 2019

Al ooit in die verkeer gesit en jouself verkyk aan die verskillende kleure en geure voertuie langs jou? Elke voertuig se aankoop is gegrond op ’n unieke keuse wat iemand gemaak het ná maande se navorsing of op die ingewing van die oomblik. Die voertuie verteenwoordig in baie opsigte die uiters wye voorkeure en persoonlikhede van mense.

As die uiteenlopende persoonlikhede nie eens kan saamstem oor een voertuig nie, hoe kan daar van hulle verwag word om almal dieselfde te dink oor hoe en waar om te belê?

Dit is ook die rede hoekom daar verskeie beleggingsopsies is, verskillende soorte beleggers vra ons telkens: “Wat is my risiko?” Dit is eers as jy dieper delf dat jy besef hoe verkeerd dié konsep verstaan word.

Die spreekwoord lui wat jy saai sal jy maai. Dit kan vergelyk word met die opbrengs wat jy kan verwag indien jy sekere keuses maak. Die breë idee is dat alle beleggings iewers op ’n spektrum lê tussen konserwatief en aggressief en dat beleggers geplaas moet word iewers op hierdie denkbeeldige lyn.

’n Risikoprofiel met tien of 20 vrae wat ’n telling uitspoeg, is beswaarlik die antwoord. Die manier hoe ’n belegger die vraelys voltooi, hang grootliks af van sy gemoedstoestand of onlangse ervaring met beleggings. Met ’n doktersbesoek is ’n bloedtoets een aspek wat in gedagte gehou word. Dit is nie die bepalende faktor vir behandeling nie. Dieselfde geld vir ’n risikoprofiel.

Soms kan ’n konserwatiewe belegging riskant wees, bloot omdat jy te min risiko neem om die nodige opbrengs te behaal.

Oorweeg dié risiko’s

Na ons mening is daar twee risiko’s wat jy moet oorweeg ten opsigte van beleggings:

  • Wat is die risiko dat ek ’n permanente verlies aan kapitaal kan ervaar?
  • Wat is die risiko dat ek nie genoeg opbrengste genereer om my doelwitte te bereik nie?

Die eerste risiko is redelik eenvoudig om te oorkom deur nie net in een aandeel of instrument te belê nie, maar in ’n gediversifiseerde portefeulje wat belê in gereguleerde instrumente of fondse.

Die tweede risiko is moeiliker, want jou vermoë om dit te oorkom hang af van hoe gemaklik jy met die konsep van wisselvalligheid is. Baie mense kan eenvoudig nie wisselvalligheid en vernaam dalings in hul beleggingswaardes hanteer nie – al sê hulle ook hulle kan.

Die volgende vrae help wanneer jy jou risiko en verwagtinge sinvol wil bestuur:

  • Wat is die doelwit van my verskillende beleggings en watter realistiese opbrengs moet ek genereer om my doelwitte te bereik?
  • Hoeveel tyd het ek om hierdie te vermag?
  • Wat is my lasteprofiel en watter uitwerking kan dit hê indien ek beleggings op kort kennisgewing hiervoor moet oproep?
  • Kan ek dalings (en somtyds is dit nie so kort termyn nie) in die waarde van my beleggings emosioneel hanteer of het ek ’n geskiedenis van benoude spronge maak?
  • Is my portefeulje verkeerdelik afhanklik van slegs een uitkoms (bv. randverswakking) of kan dit vele uitkomste hanteer?
  • Is ek selfkrities genoeg oor my eie vooropgestelde idees?

Niemand hou van wisselvalligheid nie, maar dit gaan beslis deel wees van enige rit. Die opbrengs op markte oor die vorige drie tot vier jaar was teleurstellend. Onder sulke omstandighede is mense wat vyf jaar gelede hulself as langtermynbeleggers beskryf het, ewe skielik aansienlik meer konserwatiewe beleggers, ingestel op die nabye toekoms. Wisselvalligheid behoort egter te wagte te wees en is geen rede om jou koers (of risiko-aptyt) te verander nie.

Sal jy kalm kan bly?

Die grafika hierby wys ’n belegging in Apple-aandele sou oor die afgelope 34 jaar meer as honderdvoudig toegeneem het. Selfs al het jy die vermoë gehad om vandag terug te gaan na 1983 met die perfekte vooruitsig van hoe goed die aandeel sou vaar, sou jy steeds baie slapelose nagte beleef het. Ek wonder of baie beleggers nie verskeie kere sou tou opgooi nie. Perfekte insig oor die verlede maak nie die rit makliker nie.

As welvaartbestuurders is ons moeilikste taak ten opsigte van beleggings om kliënte te kry om genoeg risiko te aanvaar sodat langtermyndoelwitte bereik kan word, en om te sorg dat hulle belê bly deur die wisselvalligheid wat dikwels met hierdie beleggings gepaardgaan.

Een manier om die rit uit te beeld, is om te kyk na ’n moontlik verwagte opbrengspatroon. Sien die tabelle hierby.

  • Belegger A belê vir ’n 20-jaarplus-doelwit. Die samestelling van sy portefeulje is 50% Suid-Afrikaanse aandele en 50% buitelandse aandele en dit teiken groei van inflasie + 7%.
  • Belegger B belê vir ’n drie-jaardoelwit met ’n samestelling van 90% kontant en effekte en 10% aandele. Die portefeulje teiken groei van inflasie + 2.5%.

As voorbeeld, vir belegger A is daar ’n 29%-kans om oor een jaar swakker as inflasie te vaar, maar gegewe sy doelwit behoort dit nie ’n probleem te wees.

Belegger B is baie meer bekommerd oor die moontlikheid van negatiewe groei gegewe sy doelwit. Die samestelling van sy beleggingsportefeulje is baie meer geskik vir hom.

Jou unieke portefeulje op grond van jou doelwit sal ’n eiesoortige waarskynlikheid van uitkomste hê.

In die voorbeeld sal die beleggers vooraf weet watter rit hulle kan verwag en sal hulle (hopelik) nie van koers verander nie.

Dit is belangrik om te aanvaar dat jou unieke risikoprofiel met verloop van tyd kan verander soos jy van werk verander, trou, huiskoop, kinders kry, aftree ens.

Die samestelling van jou portefeulje moet te alle tye bes moontlik aangepas word vir jou unieke risikoraamwerk. As belegger is jy saam met menige ander daagliks, maandeliks en jaarliks op ’n rit na verskeie doelwitte.

Stel vir jou ’n risiko raamwerk op en maak seker jy is een van dié wat wel die eindpaal haal.

Cassie Carstens is ’n gesertifiseerde finansiële beplanner van ProVérte Wealth & Risk Management. Kontak hom by info@proverte.co.za.

Alhoewel alle moontlike sorg geneem is met die opstel van hierdie dokument kan die feitelike korrektheid van die inligting hierin vervat, nie gewaarborg word nie. Hierdie dokument behels nie advies nie en enigiemand wat enige finansiële optrede beoog op grond van hierdie dokument, word sterk aangeraai om eers met sy/haar persoonlike finansiële adviseur oorleg te pleeg. ProVérte Wealth & Risk Management is ‘n gemagtigde finansiële diensverskaffer met FSP no. 5966.

Show Buttons
Hide Buttons