Are you insured against COVID-19?
May 6, 2020
Take it easy for now
May 14, 2020

Vou maar vir eers die hande

Vou maar vir eers die hande

Maar dalk is dié mark ’n goeie intreepunt as jy kán belê

Deur Andró Griessel

25 April 2020

Regerings se stappe om Covid-19 te bekamp (en nie Covid-19 self nie) was die vonk in die kruitvat wat die vierde markineenstorting die afgelope 22 jaar veroorsaak het.

’n Bietjie terminologie: ’n Beermark word gewoonlik geklassifiseer as ’n 20%-daling van ’n hoogtepunt af, terwyl enigiets meer as ’n 30%-daling as ’n ineenstorting beskou word.

Ek vergelyk hier die huidige markomstandighede met die vorige drie ineenstortings – in 1998, 2002 en 2008 – en lig ’n paar belangrike punte uit.

Die huidige beermarksiklus het reeds op 17 Januarie vanjaar begin maar eers in middel Februarie regtig wesenlik begin raak.

In daardie stadium het Suid-Afrika nog nie een positiewe koronavirusgeval gehad nie en was dit hoofsaaklik beperk tot China met enkele gevalle elders in die wêreld.

Die poppe het eers op 6 Maart begin dans tot ons op 19 Maart op ’n daling van sowat 35% gedraai het. Let wel, in hierdie stadium is soortgelyke dalings aangeteken op die meeste beurse wêreldwyd.

Markte in Brasilië, Italië, Brittanje en Duitsland was in dié stadium reeds 40% laer. Dit is verreweg die vinnigste 30%-daling (soos die meegaande grafika duidelik wys) van hierdie vier markeenstortings.

Sedertdien het die mark ook baie vinniger herstel (sien die oranje lyn op die grafika) as enige vorige keer, maar was dit op 21 April steeds ongeveer 20% onder sy hoogtepunt op 17 Januarie vanjaar en dus tegnies steeds in ’n beermark.

Wat moet ’n belegger doen?

Wat gaan in die volgende maand, twee maande of selfs een jaar gebeur en hoe belangrik is dit vir besluite wat jy meen jy moontlik nou moet neem in die lig van die voortslepende onsekerheid?

Laat ek begin deur te sê dat die huidige omstandighede anders is as alle vorige tydperke en om voorspellings te probeer maak oor hoe die markherstel gaan lyk, is basies onmoontlik.

Ons kan wel fokus op wat ons weet uit ondervinding en ontleding.

Ons kry daagliks vrae soos:

“Moet ek nie my geld in die geldmark gaan parkeer totdat dinge terugkeer na normaal en dan weer belê nie?”

Dit klink sinvol, maar is haas onmoontlik om in die praktyk reg te kry.

Wanneer verkoop jy? Wanneer die mark 10% laer is? Seer sekerlik nie, want dan sal jy onder normale markomstandighede baie gereeld in en uit die mark moet spring omdat 10%-dalings gereeld gebeur.

So verkoop jy op ’n 20%-daling, wat tegnies ’n beermark is? Doen jy dít, dan realiseer jy wat ons wéét (as jy van markte in die breë praat) ’n papierverlies is en jy sit jouself onmiddellik onder druk om ook die terugkoopbesluit presies reg te kry.

En as jy dink dit is maklik om die draaipunt te identifiseer, dink gerus weer. Op pad na onder het markte dikwels 10% of meer lopies opwaarts.

As jy reaktief in en uit die mark beweeg, sal jy soos ’n kat op ’n warm plaat rondspring en met ’n groot mate van sekerheid kapitaal permanent vernietig.

Hierdie is baie soos om uit ’n rollende voertuig te probeer ontsnap. Ons hoor soms van mense wat uit ’n rollende voertuig geval en ongedeerd daarvan afgekom het, en daar sal mense wees wat hierdie tydsberekeningstoertjie probeer en danksy geluk (nie wysheid nie) daarin slaag, maar die oorgrote meerderheid sal ’n slegte uitkoms hê.

Wanneer jy in so mark is, is die beste wat jy kan doen, om niks te doen nie.

Die feit dat die mark vir jou ’n 30%-laer aanbod op jou bates maak, beteken nie jy is onder ’n verpligting om dit te aanvaar nie.

“Moet ek nie my hele portefeulje buitelands skuif nie, want die JSE vaar al geruime tyd so swak en my buitelandse beleggings het in rand baie beter gevaar?”

Jy behoort beslis ’n redelike blootstelling aan buitelandse bates te hê, maar kommentators wat sê – veral teen huidige wisselkoers – dat jy alles moet uitvat, is eenvoudig onverskillig.

Sien die grafika hierbo oor die dollar-rand-wisselkoers sedert 1993. Die oranje stawe is waar die dollar met meer as 30% versterk het teenoor die rand in ’n kalenderjaar.

Ons is reeds by 30% vir vanjaar.

In twee van die vorige drie soortgelyke tydperke het die dollar daarna met meer as 20% per jaar vir twee of drie jaar teenoor die rand verswak om die oorreaksie teen te werk.

Terselfdertyd verhandel ’n groepering van 85 maatskappye op die JSE tans teen ’n prys-totboekwaarde- verhouding van 1,4, wat 50% laer as die tien-jaar-gemiddelde en in ooreenstemming met die 1998-laagtepunte is, volgens Denker Capital.

In ’n wêreld van onsekerheid, waar die prys wat jy tans betaal die beste aanduider is van toekomstige opbrengste, wil ek betekenisvolle blootstelling hê aan ’n portefeulje van maatskappye wat teen ’n diskonto van 30% tot 50% verhandel (die JSE) en moontlik gewig begin verminder aan een sonder ’n diskonto en waar daar moontlik ’n 20%- tot 30%-premie op die wisselkoers is (spesifiek die VSA).

“Is dit nou ’n goeie tyd om geld in te sit omdat die mark soveel gedaal het”?

Dit is nooit ’n slegte idee om bates te koop wanneer dit op afslag aangebied word nie.

Persoonlik dink ek nie die stappe om Covid-19 te bekamp gaan die volgende groot depressie veroorsaak nie.

Die bevolkingsaanwas gaan vanjaar steeds positief wees en die sterftes toegeskryf aan Covid-19 gaan waarskynlik ’n fraksie wees van wat vroeë modelle voorspel het.

As jy in die gelukkige posisie is om kontant iewers te hê wat jy nie in die volgende paar jaar gaan nodig kry nie en mits jy aanvaar dat nadat jy daardie geld belê het dit baie maklik weer met 20% kan daal, bied markte teen huidige vlakke na my mening ’n goeie intreepunt.

Ek sou nie geld gaan leen om te belê teen die huidige vlakke nie.

Daar is baie ontwrigtings tans waarvan die markte, oliepryse en die rand-dollar-wisselkoers maar net ’n paar is.

Enige veranderinge wat u tans aan u portefeuljes wil aanbring, moet met groot omsigtigheid gedoen word.

Andró Griessel is ’n gesertifiseerde finansiële beplanner en besturende direkteur van ProVérte Wealth & Risk Management. Kontak hom by info@proverte.co.za. Hy skryf gereeld vir Sake.

Alhoewel alle moontlike sorg geneem is met die opstel van hierdie dokument kan die feitelike korrektheid van die inligting hierin vervat, nie gewaarborg word nie. Hierdie dokument behels nie advies nie en enigiemand wat enige finansiële optrede beoog op grond van hierdie dokument, word sterk aangeraai om eers met sy/haar persoonlike finansiële adviseur oorleg te pleeg. ProVérte Wealth & Risk Management is ‘n gemagtigde finansiële diensverskaffer met FSP no. 5966.

Show Buttons
Hide Buttons